اولتراسوند تراپی یکی از مدالیته های درمانی پرکاربرد در کلینیک های فیزیوتراپی است که با هدف کمک به تسکین درد ارائه می شود. در دنیای نوین فیزیوتراپی، اولتراسوند تراپی به یکی از ابزارهای کلیدی برای درمان غیرتهاجمی درد و تسریع روند بازتوانی تبدیل شده است. اولتراسوند تراپی که با نام درمان با امواج صوتی نیز شناخته می‌شود، از تکنولوژی خاصی بهره می‌برد که با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تأثیراتی عمیق بر بافت‌های نرم بدن ایجاد می‌کند. این روش هم در درمان‌های حاد و هم مزمن کاربرد دارد و به دلیل بی‌عارضه بودن، به‌عنوان یکی از مطمئن‌ترین روش‌های درمانی شناخته می‌شود.

استفاده از امواج صوتی در پزشکی سابقه‌ای طولانی دارد. در ابتدا این تکنولوژی بیشتر برای تشخیص به کار گرفته می‌شد. شاید معروف‌ترین کاربرد آن، سونوگرافی در دوران بارداری باشد. اما در دهه ۱۹۴۰ میلادی، پژوهشگران متوجه شدند که این امواج علاوه بر کاربردهای تشخیصی، می‌توانند نقش درمانی نیز داشته باشند.

با گذشت زمان، تکنولوژی اولتراسوند توسعه یافت و در دهه‌های بعد، وارد عرصه فیزیوتراپی شد. متخصصان فیزیوتراپی دریافتند که این امواج می‌توانند با تحریک سلول‌های بدن، افزایش جریان خون و کاهش التهاب، به درمان آسیب‌های عضلانی، مفصلی و بافت نرم کمک کنند.

در دهه ۱۹۵۰ و ۶۰ میلادی، دستگاه‌های قابل حمل اولتراسوند تولید شدند و این روش به‌تدریج در کلینیک‌های فیزیوتراپی سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفت. امروزه، اولتراسوند تراپی یکی از پرکاربردترین و مؤثرترین ابزارهای فیزیوتراپی محسوب می‌شود و در کنار سایر روش‌های درمانی مانند الکتروتراپی و تمرین‌ درمانی، به بازگشت سریع‌تر بیماران به زندگی عادی کمک می‌کند.

اولتراسوند تراپی (Ultrasound Therapy) یکی از روش‌های درمانی پرکاربرد در فیزیوتراپی است که در آن از امواج صوتی با فرکانس بالا (معمولاً بین ۱ تا ۳ مگاهرتز) برای درمان بافت‌های نرم بدن استفاده می‌شود. برخلاف سونوگرافی تشخیصی، در اینجا امواج صوتی به‌صورت مداوم یا پالسی به بدن منتقل می‌شوند تا تأثیرات درمانی ایجاد کنند.

این امواج به کمک دستگاه مخصوص و یک سر اپلیکاتور (Transducer) به ناحیه آسیب‌دیده بدن هدایت می‌شوند. با نفوذ این امواج به عمق بافت‌ها، ارتعاشات مکانیکی در سطح سلولی ایجاد شده و باعث تحریک فیزیولوژیکی، کاهش درد، افزایش جریان خون و ترمیم بافت می‌گردد.

شاک ویو تراپی چیست؟

شاک ویو تراپی یا ( Shock Wave Therapy ) وسیله ای است که در ارتوپدی، فیزیوتراپی، پزشکی ورزشی، ارولوژی و دامپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.

مزیت اصلی آن تسکین سریع درد و ترمیم تحرک است. شاک ویو تراپی نوعی درمان غیر جراحی و بدون نیاز به مسکن است و به عنوان یک درمان ایده آل برای تسریع در بهبود و درمان علائم مختلفی که باعث درد حاد یا مزمن می شوند شناخته شده است.

شاک ویو (Shockwave) یک موج صوتی است که انرژی بسیار زیادی را به نقاط دردناک و بافت های اسکلتی – عضلانی منتقل می کند.این انرژی باعث افزایش متابولیسم در منطقه آسیب دیده می شود که در نتیجه منجر به کاهش درد و تسریع بهبودی می شود و همچنین فرآیندهای بازسازی و جبران استخوان ها ، تاندون ها و سایر بافتهای نرم را تقویت می کند.

مکانیسم اثر شاک ویو تراپی ایجاد پارگی های بسیار ظریف میکروسکوپی در بافت مورد نظر بر اثر ضربه شدید موج شوکی است. این پارگی های ظریف سبب آزاد سازی موادی از بافت های اسیب دیده شده که قدرت ترمیم کنندگی داشته و تسریع روند بهبودی سیب های ایجاد شده کمک میکند. این روش درمانی می تواند موجب کند سازی و از بین بردن روند التهابی مزمن که در بافت ها ایجاد شده میگردد. امواج شاک ویو با تحریک سوخت و ساز وبا بهبود گردش خون و افزایش خون رسانی بهبافت های آسیب دیده میتواند به بازسازی و تقویت بافت های آسیب دیده کمک زیادی کند.

فیزوتراپیست برای انجام شاک ویو از وسیله ای برای تولید پالس قوی انرژی پنوماتیک کوتاه مدت استفاده می کند. متخصص فیزیوتراپی پس از مالیدن ژل پروب دستگاه را به منظور هدایت امواج، بر روی پوست منطقه مورد نظر قرار داده میشود.

اغلب بیماران نیازمند چندین جلسه درمانی با شاک ویو هستند که هر جلسه درمانی حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه زمانی می برد. برخی بیماران بلافاصله پس از انجام شاک ویو احساس رضایت دارند و برخی دیگر پس از انجام چند جلسه درمانی این احساس را تجربه خواهند کرد.

پس از انجام شاک ویو باید به مدت چند روز میزان فعالیت ها را کاهش داده و استراحت داشته باشید.

تراکشن یا کشش

تراکشن یا کشش ستون فقرات یک روش درمانی به منظور کشش و افزایش طول استخوان ها استفاده میشود که به منظور کاهش درد منطقه ای ،آزاد سازی عصب ،افزایش جریان خون منطقه تحت درمان و بهبود در جهت همرستا و ردیف شده ستون فقرات بر روی هم می باشد.
هدف از استفاده از این روش درمانی ایجاد یک ناحیه التیام بخش برای فتق یا بیرون زدگی دیسک و یا در بیمارانی که دچار کاهش فاصله دیسک مفصلی شده اند می باشد که فشار منفی بین دیسکی برای جا انداختن دیسک های بیرون زده و فتق دیسکی ایجاد میکند و کاهش فشار بر روی دیسک باعث ورود مواد مغذی که التیام بخش هستند به دیسک می شود .

دستگاه سی پی ام (CPM) چیست ؟

دستگاه سی پی ام (CPM) در فیزیوتراپی عملکرد مفاصل را بهبود میبخشد و کمک میکند روند بهبودی سریع تر انجام شود “دستگاه سی پی ام” نامیده می شود. که به معنای حرکت غیرفعال مداوم Continus Passive Motion که معمولا با نام اختصاری CPM خوانده میشود.
یکی از مهم ترین عوارض بیماری های مفصلی، کاهش دامنه حرکتی مفاصل است که با فیزیوتراپی قابل بهبود می باشد.

دستگاه سی پی ام جهت حفظ و بازگرداندن دامنه حرکتی مفاصل در مرحله اول توانبخشی مورد استفاده قرار می گیرند. بازگشتن دامنه حرکتی مفاصل بعد از جراحی یا تروما به توانبخشی بستگی دارد. تاخیر در توانبخشی ممکن است منجر به عملکرد ضعیف مفصل یا بی حرکتی شود.

مفاصل زانو، مچ پا و دست، آرنج، لگن و مفاصل شانه با نظر فیزیوتراپیست می تواند تحت درمان با این دستگاه قرار بگیرند.

دستگاه CPM از طریق تحریک ترمیم بافت مفصلی و گردش مایع مفصلی بهبودی را افزایش می دهد. همچنین از چسبندگی ، خشکی مفاصل ، کوتاهی ها و تخریب غضروف مفصلی جلوگیری میکند. دستگاه سی پی ام زانو بی نقص ترین دستگاه توانبخشی بعد از عمل برای زانو و به ویژه پس از جراحی های تعویض مفصل زانو یا ترمیم لیگامانی این ناجیه می باشد.

با کمک این دستگاه بدون کمک خود بیمار حرکت مفصل توسط دستگاه صورت میپذیرد.

تمرین درمانی و حرکات اصلاحی  با کمک بر عملکرد بدن در سطح کارایی بالا تمرکز خواهد داشت . این امر برای کمک به عملکرد مطلوب تمام بخش‌های بدن در کنار پیشگیری از آسیب‌دیدگی، درد و تحلیل بدن مهم می باشد.

تمرین درمانی می‌تواند به بهبودی انعطاف‌پذیری، قدرت، استقامت و وضعیت قرار گیری بدن کمک کرده و ممکن است بر انتخاب گروه‌های عضلانی و یا کل بدن تمرکز کند. ورزش و روش‌های درمانی را می‌توان جهت افزایش تاثیر درمان همراه با هم استفاده کرد.

ورزش می‌تواند به کاهش درد و بهبود عملکرد بدن کمک بکند. تمرین‌های تقویتی، ورزش‌های هوازی و کششی ممکن هست تشکیل دهنده‌ی یک برنامه‌ی ورزشی برای کل بدن باشند. انواع مختلف  تمرین درمانی را می‌توان جهت بهبود سلامت مفاصل، تنفس مناسب و آرام‌سازی استفاده کرد.

تمرین  درمانی و همچنین حرکات اصلاحی یک  مجموعه برنامه‌ی فعالیت‌های فیزیکی است که برای اهداف خاص درمانی طراحی و تجویز می‌شود. هدف آن کار کردن جهت بازیابی عملکرد اسکلتی عضلانی نرمال یا کاهش درد در بالا و پایین محل آسیب ناشی از بیماری یا آسیب‌دیدگی‌ها از طریق بازآموزی عصبی، آموزش راه رفتن و فعالیت‌های درمانی می‌باشد.

ماهیت این روش این است که بسیار تکرارشونده و شدید بوده و نیاز به صرف زمان و تعهد بیمار جهت تحریک انعطاف‌پذیری عصبی است. تمرین درمانی برای دهه‌ها درمانی حیاتی و دیرینه بوده و در سرتاسر دنیا درکنار فیزیوتراپی انجام شده است.

تمرین درمانی و حرکات اصلاحی بر اساس اصول علم ورزش است و هنگامی که برای بیماران مبتلا به معلولیت عصبی استفاده می‌شود، تمرکز آن بهبودی عملکرد نواحی بالا و پایین محل آسیب‌دیدگی است.

بیمارانی که از یک برنامه‌ی ورزش درمانی استفاده می‌کنند می‌توانند از افزایش حرکت یا عملکرد حسی، افزایش استقلال، کاهش نیاز به دارو، کاهش مراجعه به بیمارستان، و افزایش وضعیت کلی سلامتی خود بهره‌مند شوند.

علاوه بر بیماران در ورزشکاران برای بهبود فعالیت های ورزشی خود و بهینه کردن عضلات در رشته خاص مورد استفاده قرار میگیرد.

فیزیوتراپی چیست؟

فیزیوتراپی به فرد کمک می کند تا توانایی هایش را افزایش بدهد، یا در شخصی که بیماری پیش رونده مثل ام اس دارد توانایی هایش را حفظ بکند و یا در کسی که یک سری از توانایی هایش را از دست داده است فعالیت ها و توانایی های جایگزین پیدا بکند و به فرد آموزش های لازم را جهت حفظ حداکثر استقلال دهد.

در هر مرحله ای از زندگی افراد، فیزیوتراپی می تواند کمک کننده باشد مثلا وقتی یک نفر بخاطر تصادف، بیماری و … توانایی جسمی و حرکتی اش را از دست داده است نیازمند آنست که به زندگی عادی خود برگردد.

فیزیوتراپی یا بازپروری فیزیکی   Physical Therapy  شاخه ای از علم پزشکی است که هدف از آن استفاده از روش های فیزیکی و البته غیر تهاجمی (بدون آسیب به بافت مانند آنچه در عمل جراحی با شکافتن بافت انجام می پذیرد) برای بهتر کردن کارکرد سیستم حرکتی فرد و رساندن آن به وضعیت قبل از بیماری می باشد. البته محدوده فعالیت فیزیوتراپی بیش از فقط سیستم حرکتی است.