شماره حساب

شماره حساب

تعویض مفصل ران یا لگن (آرتروپلاستی)

تعویض مفصل ران یا لگن (آرتروپلاستی)

زندگی با مفصل لگن (ران) دردناک و فرسوده، مانند اسیر بودن در بدنی است که دیگر با شما همکاری نمیکند. هر قدم ساده به چالشی بزرگ تبدیل میشود و لذتهای کوچک زندگی، یکی پس از دیگری رنگ می بازند. اما این پایان داستان نیست. جراحی تعویض مفصل لگن (ران) نقطه عطفی است که می تواند این چرخه معیوب را بشکند و پنجره ای به سوی تحرک و زندگی دوباره بگشاید. 
جراحی تعویض مفصل لگن (آرتروپلاستی لگن | ران) یکی از موفق ترین و متحول کننده ترین عمل های جراحی ارتوپدی در قرن حاضر محسوب می شود که سالانه به میلیونها انسان برای رهایی از دردهای ناتوان کننده شکستگی، آرتروز و آسیب های مفصل لگن (ران) کمک می کند. این جراحی با جایگزینی مفصل آسیب دیده با یک پروتز مصنوعی، بستر فیزیکی لازم برای یک زندگی بدون درد را فراهم می آورد. با این حال، راز موفقیت این جراحی متداول، پیچیده و ظریف، تنها روی تیغ جراح نیست بلکه در روزها و هفته های پس از آن، در اتاق فیزیوتراپی رقم می خورد.

اما آیا عمل جراحی به تنهایی کافی است؟ پاسخ قاطعانه این است : خیر.
جراحی موفقیت آمیز، تنها نیمی از راه است. نیمه دیگر و در واقع عاملی تعیین کننده این است که شما از این پروتز تا چه حد و با چه کیفیتی استفاده خواهید کرد، لذا درمان تکمیلی با فیزیوتراپی است.
در این مطلب، با ما همراه شوید تا شما را به طور کامل با فرآیند تعویض مفصل ران یا لگن و نقش حیاتی فیزیوتراپی (بازیابی دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف مفصل) به عنوان موتور محرکه بازگشت شما به زندگی عادی آشنا کنیم. این سفر، سفری از درد به سوی آرامش، از محدودیت به سوی آزادی و از ناامیدی به سوی امید است. تاکید ما بازگشت سریع اما ایمن به فعالیتهای روزمره است.

فیزیوتراپی تنها به معنای چند حرکت ساده ورزشی نیست بلکه یک برنامه درمانی جامع و ضروری است که بهبودی شما را سرعت بخشیده و از عوارض احتمالی جلوگیری میکند و تضمین میکند که نتیجه عملتان تا سالها ماندگار و پایدار باقی بماند.

پرداخت با تمامی کارتهای عضو شتاب

مکانیزم های عملکردی فیزیوتراپی پس از جراحی مفصل لگن به شرح زیر است :

  • کاهش درد و التهاب
    استفاده از مدالیته هایی مانند یخ‌درمانی، الکتروتراپی (TENS) و ماساژ برای کنترل درد و تورم.
  • بازگرداندن دامنه حرکتی (ROM)
    اجرای تمرینات passive و active برای بازیابی حرکات مفصل و جلوگیری از خشکی.
  • تقویت عضلات اطراف مفصل
    تمرینات مقاومتی پیشرونده برای تقویت عضلات لگن، ران و باسن به منظور حفاظت از پروتز.
  • بهبود تعادل و هماهنگی
    تمرینات تعادلی (مانند ایستادن روی یک پا) برای کاهش خطر زمین خوردن.
  • بازآموزی عصبی-عضلانی
    آموزش الگوهای صحیح راه رفتن (گیت) و حرکات عملکردی (نشستن و برخاستن) برای جلوگیری از آسیب.
  • افزایش انعطاف پذیری
    انجام تمرینات کششی برای عضلات کوتاه شده اطراف لگن و لگن.
  • پیشگیری از عوارض
    تمرینات تنفسی و تحرک زودرس برای جلوگیری از لخته خون (DVT) و ذات الریه.
  • آموزش سبک زندگی و محافظت از مفصل
    یادگیری اصول ارگونومی (مانند نحوه بلند کردن اجسام) و پرهیز از حرکات پرخطر (چرخش ناگهانی).
  • تسریع بازگشت به فعالیت‌های روزمره
    شبیه‌سازی حرکات کاربردی (مانند بالا رفتن از پله) برای بازگشت سریع‌تر به زندگی عادی.

نکته : این مکانیزم ها به صورت تدریجی و مرحله‌ای اجرا می شوند تا پروتز لگن به بهترین عملکرد خود برسد و از عوارض بلندمدت جلوگیری شود.

فیزیوتراپی بعد از جراحی تعویض مفصل مهمترین مرحله جهت ریکاوری سریعتر و بازگشت آسان بیمار به زندگی عادی میباشد.

  • در مرحله بستری :

    • فیزیوتراپیست نکات اولیه جهت راه رفتن ، جابجاشدن و نشستن و برخاستن را به بیمار آموزش میدهد. در این مرحله ورزش های ساده ای بر روی تخت به بیمار آموزش داده میشود که در روال بهبودی و ترخیص بیمار بسیار موثر است.
    • در بیمارستان انجام فیزیوتراپی تنفسی جهت بهبود عملکرد ریه ها توسط فیزیوتراپیست انجام میشود.
  • پس از ترخیص :

    با توجه به شرایط بیمار حدود ۱۰ تا ۲۰ جلسه فیزیوتراپی در کلینیک فیزیوتراپی مورد نیاز بیمار میباشد.
    کارهای مهمی که بعد از مرحله ترخیص بیمار جراحی لگن در کلینیک فیزیوتراپی انجام میشود به شرح ذیل است :

    • استفاده از مدالیته هایی مانند الکتروتراپی (تنس) ، تابش امواج فراصوت (اولتراسوند) ، لیزرتراپی جهت کاهش درد و التهاب
    • انجام ورزش های تخصصی لگن جهت تقویت عضلات ناحیه هیپ و حفاظت از مفصل ران
    • در بسیاری موارد به علت جای زخم ها و برش های جراحی ، عضلات دچار اسپاسم و درد شدید میشوند که در این شرایط انجام تکنیک های ریلیز و منوال تراپی بسیار به کاهش درد بیمار کمک میکند.

پروتکل های اجرایی در فیزیوتراپی بعد از جراحی تعویض مفصل ران به شرح زیر است :

هفته اول تا ششم بعد از جراحی تعویض مفصل ران

  • کمک به کاهش درد
  • شروع به بدست اوردن دامنه حرکتی
  • آموزش نکات جلوگیری از دررفتگی مفصل به بیمار
  • شروع تمرینات تقویتی در پای جراحی شده
  • شروع تمرینات استقامتی
  • شروع تمرینات تعادلی

هفته ششم تا دوازدهم بعد از جراحی تعویض مفصل ران

  • شروع تمرینات مقاومتی
  • بازگشت به فعالیت های سبک روزمره
  • نرمال شدن دامنه حرکتی مفصل ران
  • تاکید بر کنترل انقباض عضله چهار سر رانی و عضله دور کننده مفصل ران در زنجیره بسته

هفته دوازدهم بعد از جراحی تعویض مفصل ران

  • ادامه تمرینات قدرتی تا زمان به حداکثر رسیدن عملکرد عضلات
  • شروع فعالیت ها و ورزش های تخصصی تحت نظر فیزیوتراپیست
  • ادامه تمرینات استقامتی 4-3 بار در هفته به مدت ۴۵ دقیقه

ورزشهای تقویت عضلات ران پس از جراحی تعویض مفصل باید به تدریج و تحت نظارت فیزیوتراپیست انجام شوند. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از :

  • ورزشهای اولیه (هفته های اول) :
    • انقباض ایزومتریک باسن : در حالت خوابیده، عضلات باسن را به مدت ۵-۱۰ ثانیه سفت و رها کنید.
    • پمپ مچ پا : مچ پا را به بالا و پایین حرکت دهید تا گردش خون بهبود یابد.
    • ست های سرینی (Gluteal Sets) : در حالت درازکش، زانوها را خم کرده و باسن را کمی از زمین بلند کنید.
  • ورزشهای تقویتی پیشرفته (از هفته چهارم) :
    • پل باسن (Bridge) : در حالت خوابیده با زانوهای خم، باسن را به آرامی بلند کنید.
    • آبداکشن لگن : در حالت خوابیده به پهلو، پای عمل شده را به آرامی بالا بیاورید.
    • بلند کردن پا به جلو (Hip Flexion) : در حالت نشسته یا ایستاده، ران را بدون خم کردن کمر بالا بیاورید.
    • بلند کردن پا به طرفین (Hip Abduction) : در حالت ایستاده با تکیه بر صندلی، پا را به طرفین حرکت دهید.
  • ورزشهای کاربردی (ماه دوم به بعد) :
    • ایستادن روی یک پا (برای بهبود تعادل)
    • پله‌روی کنترل شده
    • دوچرخه ثابت با مقاومت کم

 

نکات ایمنی مهم :

  • از چرخش ناگهانی لگن خودداری کنید.
  • درد نباید تیز یا غیرقابل تحمل باشد.
  • از (گذاشتن پاها روی هم) پرهیز کنید.
  • تمرینات را به آرامی و با کنترل کامل انجام دهید.

تأکید : این ورزش‌ها باید با توجه به شرایط فردی و برنامه تجویز شده توسط فیزیوتراپیست تنظیم شوند. پیشرفت تمرینات باید به تدریج و بدون عجله باشد.

جابجایی ایمن بیمار پس از جراحی تعویض مفصل لگن با رعایت اصول خاصی انجام می شود تا از دررفتگی مفصل مصنوعی جلوگیری شود. مهمترین دستورالعملها عبارتند از :

اصول کلی جابجایی

  • اجتناب از حرکات چرخشی در مفصل ران
  • پرهیز از خم شدن بیش از ۹۰ درجه در لگن
  • عدم گذاشتن پاها روی هم

روش های صحیح جابجایی :

  • انتقال از تخت به ویلچر :
    • ویلچر را در سمت پای عمل نشده قرار دهید.
    • ابتدا پای سالم را روی زمین بگذارید.
    • با کمک دست‌ها و بدون خم شدن به جلو، بلند شده و بنشینید.
    • به آرامی به سمت ویلچر انتقال یابید.
  • بلند شدن از صندلی :
    • به لبه صندلی حرکت کنید.
    • پای عمل شده را کمی جلوتر قرار دهید.
    • با فشار دست‌ها روی دسته صندلی، بدون خم شدن به جلو بلند شوید.
  • راه رفتن با واکر یا عصا :
    • واکر را ابتدا جلو ببرید.
    • سپس پای عمل شده را جلو بگذارید.
    • در نهایت پای سالم را جلو بیاورید.
  • خوابیدن و بلند شدن در تخت :
    • به پشت خوابیدن با بالشت بین دو پا
    • خوابیدن به طرف پای عمل نشده با بالشت بین زانوها
    • استفاده از میله بالای تخت برای کمک به جابجایی

وسایل کمکی :

  • واکر در هفته‌های اول
  • عصا در مرحله بعد
  • بالشت مخصوص برای قرار دادن بین پاها
  • وسیله بلند کردن اجسام برای جلوگیری از خم شدن

پرهیزهای ضروری :

  • خم شدن از کمر برای برداشتن اشیا از زمین
  • چرخش ناگهانی پای عمل شده
  • نشستن روی صندلی‌های کوتاه یا نرم
  • رانندگی تا تأیید پزشک

تذکر مهم :
این دستورالعمل‌ها باید تا ۶-۸ هفته پس از عمل به دقت رعایت شوند و نحوه صحیح جابجایی باید توسط فیزیوتراپیست به بیمار و همراهان آموزش داده شود.

4 مورد مرتبط در همین شاخه:

بیوفیدبک

بیوفیدبک تراپی

در روش بیوفیدبک به بیماران آموزش می دهند که عملکردهای بدنشان را با ذهن کنترل کنند. این کار با استفاده از سنسورهای الکتریکی انجام می شود که به شما کمک می کنند اطلاعاتی را درباره بدن خود دریافت کنید. بیوفیدبک به شما کمک خواهد کرد تا یاد بگیرید که چگونه فعالیت های عضلات خاصی را تحت فشار قرار داده که به پیشگیری از بی اختیاری ادرار و مدفوع و دیگر بیماری های کف لگن کمک کنید.

بیوفیدبک تراپی چیست؟

بیوفیدبک تراپی با کمک به بیماران جهت غلبه بر مشکلاتشان کار می کند، تا یاد بگیرند که چگونه عضلاتی را که قادر به دیدن آنها نبوده و حس کردن آنها سخت هست، تحت کنترل بگیرند. فیزیوتراپیست ها از این ابزار آموزشی به عنوان راهی استفاده می کنند تا زمانی که دفع مدفوع با مشکل مواجه هست، شل شدن عضلات را به آنها آموزش دهند یا هنگامی که دچار بی اختیاری ادرار هستند یاد بگیرند که عضلات را منقبض کنند یا هنگامی که مدفوع مشکل ساز می باشد. این بازخورد دیداری و شنیداری به بیماران آموزش می دهد تا عضلات خود را کنترل کنند، در حالی که به متخصص فیزیوتراپی این امکان را می دهند تا پیشرفت آنها را با استفاده از مجموعه ای از جلسات درمانی تحت نظر داشته باشد.

هنگامی که بیمار با وجود عضلات ضعیف، درمان بیوفیدبک را شروع می کند ممکن هست هیچ درکی از اینکه عضلات کف لگن چگونه کار می‌کنند، نداشته باشد. به شما آموزش داده خواهد شد که چگونه عضلات کف لگن را با استفاده از الکترودهایی تشخیص دهید، که ضربات الکتریکی را روی یک خط  رنگی در مانیتور کامپیوتر تغییر می دهد و شما می توانید انقباض و شل شدن عضلات را در آنجا مشاهده کنید. با فشار مداوم عضلات و ایجاد این خطوط الکتریکی رنگی، می توانید فعالیت عضلات خود را ببینید. فیزیوتراپیست می تواند از این دانش نو ظهور استفاده کند و به شما آموزش دهد که کنترل مثانه و روده خود را دوباره بازیابید. گرفتن بازخورد از فیزیوتراپیست و تمرین فشردن عضلات لگن در طول روز، سرانجام باعث می شود که دیگر نیازی به بیوفیدبک فیزیوتراپی نداشته باشید، و شما قادر خواهید بود بطور مستقل بی اختیاری خود را مدیریت کنید.

درمان بی اختیاری ادرار با بیوفیدبک کف لگن قابل انجام است. در واقع بیوفیدبک یک ابزار مفید برای آموزش به بیماران است که چگونه عضلات مشاهده نشده را که در بی اختیاری ادرار دخیل هستند فعال کنند. هنگامی که بیوفیدبک با موفقیت انجام شود، بیماران می تواند نتایج درمان را بطور مستقیم روی نمایشگر مشاهده کنند که برای بیماران، بسیار کمک کننده و دلگرم کننده در بازآموزی مهارت های حیاتی است.

تکار

 تکارتراپی RF

تکارتراپی RF یکی از متدهای پیشرفته موثر درمانی در بازسازی بافت ها است که در فیزیوتراپی کاربرد وسیعی دارد تکارتراپی یکی از روش های جدید و موثر درمانی در فیزیوتراپی می باشد که می تواند در درمان جراحی بیماری های استخوانی ،مفصلی بافت های نرم و بهبود مشکلات اسکلتی – عضلانی موثر می باشد.

دستگاه تکارتراپی نوعی مدولاتور پیشرفته بر مبنای ترکیبی از رنج وسیعی از طول موج های رادیو فرکانس و سیگنال های پیام عصبی و پیام های عضله ای است و می تواند با انتقال انرژی از طریق ایجاد جریان الکترومگنتیک سبب افزایش جریان خون و اکسیژن رسانی در بافت آسیب دیده شده و به تسریع بهبودی کمک میکند

امواج رادیوفرکانسی این دستگاه در برخورد با بافت های بدن موجب تولید گرما در بافت خواهد شد و اثرات ضد درد و ضد التهاب را در بافت هایی همانند عضلات، استخوان ها، مفاصل، تاندون ها و لیگامان ها ایجاد می کند. تکار دارای دو سری متفاوت رزیستیو و کاپسیتیو است. سری رزیستیو برای درمان بافت های با مقاومت بالا و آب کمتر همانند مفاصل، استخوان ها و تاندون ها مورد استفاده قرار می گیرد. در حالیکه سری کاپسیتیو آن برای درمان بافت هایی با آب بیشتر همانند عضلات مورد استفاده قرار می گیرد. این دستگاه با توجه به وضعیت بیمار و تشخیص فیزیوتراپیست برای بیمار ممکن است مورد استفاده قرار بگیرد.

مراحل درمان با تکارتراپی به صورت دستی انجام شده و احساسی همچون قرار گرفتن تحت ماساژ درمانی به بیمار القا می شود.

برخورد جریان الکترومگنتیک سبب تحریک ترشح هورمون های تسکین دهنده درد  شده  و از این طریق به سرکوب احساس درد و تسکین درد بیمار کمک خواهد می کند. تکار تراپی با تحریک بافت ها،افزایش قدرت ترمیم وتقویت بافت های ضعیف شده سبب تسریع در روند بهبودی و کاهش ناراحتی های بیمار خواهد شد. تکار تراپی با افزایش دمای بدن بطور موضعی و بطور غیر مستقیم سبب افزایش جریان خون و اکسیژن رسانی به مناطق آسیب دیده شده  و تحت درمان شده که کمک موثری به کاهش درد و کاهش زمان بهبودی خواهد کرد.

جلسات تکارتراپی با تشخیص فیزیوتراپیست و بسته به نیاز بیمار متفاوت خواهد بود اما اغلب بیماران نیازمند چند جلسه با تکار در طول ده جلسه درمانی خود هستند. بسیاری از آنها حتی پس از جلسه اول درمانی احساس بهبودی خواهند کرد. جلسات درمانی با بین ۵ تا ۲۰ دقیقه طول کشیده و بسیاری از بیماران تحت تکار پس از اولین جلسه احساس بهبودی نسبی را در خود خواهند داشت

نکته بسیاری مهمی را که باید در مورد تکار تراپی بیا کرد رفع چسبندگی و کوتاهی بعد از جراهی ها می باشد.

مکانیسم عمل

  1. تحریک بافت ها برای بازسازی بهتر
  2. جلوگیری از ارسال سیگنال های عصبی حاوی پیام درد از بافت های آسیب دیده
  3. بههبود جریان خون در بافت های آسیب دیده
  4. اکسیژن رسانی موثر به بافت ها و مناطق مورد نظر
  5. انبساط و انقباض عضلانی
  6. افزایش قطر عروق خونی
  7. انتقال گرما توسط ایجاد یک میدان الکترومغناطیسی به مناطق عمیق مورد نظر

مادون قرمز

نورهای مادون قرمز در کدام طیف قرار میگیرند؟

نورهای مادون قرمز در طیف امواج الکترومغناطیس قرار می‌گیرند. این طیف شامل تمام امواج الکترومغناطیسی است که شامل امواجی مانند نور قابل رویت تا امواج رادیویی و امواج مایکروویو است. نور مادون قرمز در قسمت پایین‌تر و فرکانس بالاتر از نور قرمز مرئی واقع می‌شود. به عبارت دیگر ، طول موج نور مادون قرمز یا اشعه مادون قرمز (IR) بین حدود ۷۰۰ نانومتر تا ۱ میکرومتر است.

الکتروتراپی B (خانم ها)

متد الکتروتراپی در فیزیوتراپی چیست؟

الکتروتراپی (Electrotherapy) یکی از روش ها و متد فیزیوتراپی نوین می باشد که بسیاری از فیزیوتراپیست ها از این متد در تسکین بسیاری از دردها . آسیب ها و درمان بیماریها، اختلالات استفاده می کنند.

در الکتروتراپی آسیب های اسکلتی عضلانی ، دردهای حاد و مزمن ، بازگشت عضلات آسیب دیده و تحلیل رفته و دردهای عصبی را با استفاده از تحریک الکتریکی کنترل شده و هدفمند درمان می شود.

در واقع به عبور جریان های الکتریکی‌‌‌ از بدن در جهت تحریک عصب یا عضله ، در درمان فیزیوتراپی الکتروتراپی میگویند. عبور‌ این جریان ها‌ با تغییر در آستانه تحریک عصب باعث ایجاد تغییرات فیزیولوژیک در‌‌ اندام های بدن درمانجو می گردد. این تغییرات می تواند باعث کاهش التهاب ، درد و تسریع فرآیند ترمیم بافت ها گردد.

علاوه بر این الکتروتراپی در فیزیوتراپی با بهبود گردش خون اثر درمانی بر بدن را تسریع ، به ترشح اندورفین کمک کرده و درد یا ناراحتی را کاهش می دهد.

یکی از اصطلاحات بسیار رایج در بین عموم درمانجویان در کلینیک فیزیوتراپی ،استفاده از واژه برق یا گذاشتن برق می باشد ، که در واقع منظور درمان با استفاده از دستگاه استیمولاتور (تنس الکتریکی) فیزیوتراپی می باشد.

تقریباً همه دستگاه ها و ابزارهای الکتروتراپی بخش مهمی ، از الزامات تاسیس کلینیک فیزیوتراپی می باشد.